In de jaren '60 trok de bloeiende textielindustrie in Twentse arbeiders uit het buitenland om te komen werken in de Nederlandse textielfabrieken. Mannen en vrouwen uit Turkije werden actief geworven om te werken in fabrieken zoals Het Rozendaal waar nu De Museumfabriek gevestigd is. Deze presentatie vertelt het verhaal van hun moed, daadkracht en de culturele uitwisseling die Twente blijvend heeft veranderd.
Een plek in de samenleving
Hun komst betekende meer dan alleen extra arbeidskrachten. De Turkse arbeidsmigranten, die in die tijd gastarbeiders werden genoemd wegens het tijdelijke karakter dat men toen dacht dat hun periode in Nederland zou zijn, brachten hun eigen taal, eten, muziek en gewoonten met zich mee. Elementen die het dagelijkse leven in Twente verrijkten en die op subtiele wijze hun sporen hebben nagelaten. Ze vulden cruciale plekken in de fabrieken als arbeiders, maar bouwden ondertussen ook aan gemeenschappen, verenigingen en vriendschappen die tot op de dag van vandaag voortleven. Hun bijdrage is een onmisbaar deel van het verhaal van Twente.
Verhalen van toen tot nu
Aan de hand van persoonlijke verhalen vertellen de Turkse arbeidsmigranten van de eerste en tweede generatie over hoe het was om alles achter te laten en opnieuw te beginnen in een ander land. We leren over de plaatsen waar ze vandaan komen, hun leven in de textielfabriek en de hoe ze zich hebben gevestigd in Twente. Mensen die met hun hart verbonden bleven aan twee culturen.
Samenwerking met professionals en jong talent
Studenten van de opleiding Mediavormgever van het ROC van Twente hebben onder begeleiding van Knooppunt Sprekende Geschiedenis Nederlandstalige interviews opgenomen met de Turkse arbeidsmigranten. Ze verdiepten zich in de regionale geschiedenis en haar bijzondere verhalen. Documentairemaker Gulsah Dogan voegde hier Turkstalige interviews met de eerste generatie arbeidsmigranten aan toe.
Saxion studenten van de opleiding Creative Media and Game Technologies ontwikkelden in de afgelopen maanden een VR-experience in ons museum. Zij hebben de verhalen van de Turkse arbeidsmigranten op een zintuigelijke manier weten te verbeelden. Hierdoor kunnen ook de bezoekers ervaren hoe het was om als arbeidsmigrant te werken in de Twentse Textielfabrieken.
Tussen draad en dromen
Door deze combinatie van persoonlijke verhalen en zintuigelijke ervaring komt de regionale geschiedenis tot leven. Samen vormen ze een reis door tijd en cultuur. We ervaren de verhalen die ook vandaag nog veel te zeggen hebben. Mis het niet en kom langs vanaf 13 juni in De Museumfabriek om de verhalen te ervaren!
Praktische informatie
• Startdatum: 13 juni 2026
• Locatie: De Museumfabriek, Enschede
Mede mogelijk gemaakt door VSB fonds, Cultuurfonds, Vriendenloterij, Mondriaan fonds.
Een samenwerking tussen Textielmuseum Tilburg, Het knooppunt Oral History “sprekende geschiedenis” en De Museumfabriek.
Bovenstaande afbeelding komt uit het archief van Tubantia.
