De Museumfabriek – Het familiemuseum van Twente - te Enschede

Tentoonstelling: Dansen met de vijand

  • DATUMWoensdag 12 september
  • TIJD09:00
  • LOCATIEDe Museumfabriek

De Museumfabriek vertelt in samenwerking met Synagoge van Enschede het bijzondere levensverhaal van Roosje Glaser (1914-2000). Een verhaal dat nooit bekend zou zijn geworden als het niet was opgeschreven door haar neef Paul Glaser (1947), woonachtig in Enschede. Tijdens een excursie naar Auschwitz ziet hij in een vitrine een koffer met daarop zijn eigen achternaam. Uiteindelijk zorgt deze gebeurtenis ervoor dat hij een boek besluit te schrijven over zijn tante Roosje en zijn geheime familiegeschiedenis. In Dansen met de vijand kruip je in de huid van Roosje Glaser en beleef je haar indrukwekkende levensverhaal door haar ogen.


Rosa Regina Glaser werd geboren in een welvarend burgergezin. Toen de Tweede Wereldoorlog uitbrak was ze een vrouw die middenin het leven stond en haar eigen succesvolle dansschool had. Het feit dat ze Joods was zei haar eigenlijk niet zo heel veel, maar naarmate de oorlog vorderde werd ze op een pijnlijke manier meer en meer geconfronteerd met haar Joodse afkomst.

Roosje weet haar eigen leven en dansschool lang overeind te houden, ondanks de anti-Joodse maatregelen van de bezetter. Uiteindelijk wordt ze aangegeven door haar ex-man, die jaloers was op haar succes als danseres en belandt ook zij in Westerbork, Vught en Auschwitz. Ze leerde noodgedwongen wat het vergt om te overleven. Zo gaat ze een verhouding aan met één van de officieren in Westerbork, waardoor haar transport naar Polen gerekt wordt.



Ze ontkomt echter niet aan het gevreesde transport naar Auschwitz. Bij aankomst op 16 september 1943 wordt Roosje met honderd vrouwen geselecteerd voor Block 10 om deel te nemen aan de experimenten van professor Clauberg, één van de ‘Engelen des Doods’. Ondanks de vreselijke experimenten die ze ondergaat, weet ze zich op te werken tot medisch secretaresse. ‘s Avonds speelt Roosje in de slaapzaal cabaret en demonstreert de tapdance. Muziek en dans helpen in dit dodenrijk de vrouwen het gevoel te behouden dat ze nog leven.


‘Ofschoon 4 van mijn collega’s voor onze ogen werden opgehangen, hadden wij toch de volgende dag cabaret. Ik maakte veel mee. Te veel. Kunt U het begrijpen, dat ik zong, danste en piano speelde, in het holst van de nacht voor een stel dronken SS-vrouwen en soldaten. Dan kreeg ik als beloning een heel brood’.


Nadat ze nog langer weigert de experimenten te ondergaan, moet ze werken in de gaskamers en tientallen Joden naar hun afschuwelijke dood begeleiden. Haar levensverhaal krijgt weer een wending wanneer ze in de kampen toch gaat dansen door dansavonden te organiseren voor de SS-officieren, waarbij gedanst werd op liedjes als Warum ist es am Rhein so schön. Roosje Glaser overleeft uiteindelijk zes concentratiekampen.


De expositie omvat vele foto’s en films die Roosje voor en na de oorlog liet maken, alsook Polygoonjournaal beelden.


Verrassende levens die bij toeval en compleet onverwacht op ons pad gebracht worden, zijn altijd weer een extra aanleiding om ervan overtuigd te zijn dat het leven iets bijzonders en verwonderlijks is. Dansen met de vijand licht een tipje op van zo’n verrassend leven. 


Van 12 september tot 6 januari in De Museumfabriek Enschede


Voor 10 euro koop je een combi-kaart die eenmalig toegang tot zowel De Museumfabriek als de Synagoge Enschede biedt. 


'Meer dan de moeite waard.’ – Neelie Kroes


‘Roosje Glaser heeft een van de meest bijzondere levensverhalen van de twintigste eeuw. Ze is ijzersterk en weigert een slachtoffer te zijn. Haar wil om te overleven is bijzonder krachtig.’

– The Washington Times 

  • DATUMWoensdag 12 september
  • TIJD09:00
  • LOCATIEDe Museumfabriek