Van 18 juni t/m 2 oktober 2022 organiseert RMT voor de tweede keer een grote tentoonstelling in samenwerking met het jaarlijkse kunst- en technologiefestival GOGBOT. GOGBOT heeft in de afgelopen jaren al verschillende thema's gehad gebaseerd op invloedrijke narratieven rondom technologie, maatschappij en cultuur. Dit jaar draait het om onze kijk op de toekomst. In het bijzonder de waarde en betekenis van toekomstvoorspellingen en, daarmee samenhangend, toekomstproductie.
In deze hectische tijden worden we overspoeld met toekomstscenario’s, waarvan sommige extreem positief zijn en andere juist heel somber. Met de tentoonstelling SO FUTURE zien we dat aan, maar willen we ons niet laten vangen door doemdenken of simplistische utopische dromen. Toekomstbeelden vormen de basis van ons handelen. Hoe we deze beelden vormgeven is daarom van het hoogste belang. Het gaat uiteindelijk niet om welke toekomst we kunnen verwachten, maar om wat voor toekomst we willen.
Kunstenaars
In de tentoonstelling is werk te zien van Isabelle Arvers, Jeremy Bailey, Constant, DISNOVATION.ORG, Femke Herregraven, Viviane Komati, Amor Muñoz, Sabrina Ratté, Jonas Staal i.s.m. Jan Fermon, Stanza, Ivar Veermaë en ViaOral.
Toekomstvisies
In SO FUTURE wordt voorbij gegaan aan de populaire, vaak puur economisch gestuurde toekomstvisies en ligt de focus juist op alternatieve manieren van denken over vandaag en morgen. Politicoloog Merijn Oudenampsen constateerde al dat een gebrek aan een duidelijk en voorspoedig toekomstperspectief progressieve groeperingen en partijen parten speelt. Zonder helder doel of vooruitzicht voelt kritiek op hedendaags beleid alleen maar negatief en onproductief. Daarnaast schrijven ongeschreven mediawetten voor dat sensationeel en controversieel nieuws eindeloos herhaald en herkauwd wordt, een praktijk die zorgt voor ongebreidelde aandacht voor irrationele verspreiders van nepnieuws en samenzweringstheorieën en een klakkeloos overnemen van 'voorspellingen' uit het Big Tech bedrijfsleven.
Jonas Staal en Jan Fermon, Collectivize Facebook: A Pre-Trial, 2021, Theater Rotterdam, geproduceerd door HAU Hebbel am Ufer, Berlin. Foto: Ruben Hamelink
Gevaarlijke leegte
We leven met een dusdanige overvloed aan gebrekkige visies en perspectieven dat het grote publiek steeds meer afstand neemt van politiek en realiteit, een ontwikkeling die perfect geïllustreerd wordt door de opkomst van memes, het social media format bij uitstek. De meme-cultuur is in zekere zin giftig, omdat elk onderwerp met ironie benaderd wordt. Memes zijn het ultieme postmoderne wapen. Ze kunnen naar een gevaarlijke leegte leiden, maar representeren ook een potentieel kantelpunt.
Nieuwe richtingen inslaan
De tentoonstellingstitel SO FUTURE is gebaseerd op de super ironische doge-memes, waarbij een met de ogen rollende Japanse hond zich hogelijk lijkt te verbazen over iets. In slecht Engels komen in deze memes de gedachten van de hond voorbij, bijvoorbeeld: SO ART, much inspiring, WOW…. In SO FUTURE kijken we met eenzelfde mildironische afstandelijkheid naar het scala van doembeelden en utopische toekomsten die ons door allerhande voorspellers worden voorgehouden. De tentoonstelling toont hoe kunstenaars de ambities van megabedrijven als Amazon en Facebook ervaren, wat voor initiatieven daar tegenover staan, en laat zien hoe we door nu anders te kijken en denken nieuwe richtingen in kunnen slaan. We nemen afstand van de stortvloed aan toekomstvoorspellingen die ons omgeven, om stil te staan bij waar we eigenlijk heen willen, en te kijken hoe we daar wellicht kunnen komen.
Sabrina Ratté, Floralia, 2021, video-installatie , courtesy Galerie Charlot
